~ Losse notities Nederland ~ ~ Losse notities Nederland ~1 
Herinneringsliteratuur: Nederlands Indië / Nieuw-Guinea
2010/08 - De generatie, die de oorlog en de dekolonisatie van Nederlands Indië mee
maakte, sterft nu snel uit. Sommigen schrijven aan het einde van hun leven nog hun
herinneringen op aan die woelige tijden.
Zo verscheen onlangs Giovanni Hakkenberg. Mens en marinier door Jeanette Bosman en Rob Escher. Hakkenberg overleefde de slag in de Javazee (1942), was werkslaaf van de Japanners bij de aanleg van de beruchte Birma-spoorlijn en in een Japanse kolenmijn, was infiltrant in de gelederen van guerrillastrijders in Nederlands Indië en diende later op Nederlands Nieuw-Guinea, waarover ik hem ooit interviewde. Hakkenberg kreeg de Militaire Willlems-Orde, Nederlands hoogste militaire onderscheiding.
Alex Bal schreef zijn memoires onder de titel De laatste Indo. Nederlands Indië / Nieuw Guinea. Na de onafhankelijkheid van Indonesië (uitgeroepen in 1945, door Nederland erkend in na een bloedige koloniale strijd) hield Nederland vast aan de Nederlandse helft van Nieuw-Guinea. Het gezin Bal verhuisde daarheen en het boek gaat dan ook grotendeels over de tijd in die laatste Nederlandse kolonie in de Oost. (In 1962 vertrok Nederland uit Nieuw-Guinea.)
Veel eerder (1991) schreef Elien Utrecht al Twee zijden van een waterscheiding. Herinneringen aan Indonesië voor en na de onafhankelijkheid. Elien Utrecht moest uiteindelijk met haar man Ernst Utrecht, politiek activist en publicist, uitwijken naar Nederland. Prachtig boek!
Zo zijn er nog veel meer. Het is mooi dat diverse mensen hun memoires op schrift stellen. Het waren woelige tijden, die nog lang niet vergeten zouden moeten worden.
Meer herinneringen aan Nederlands Nieuw-Guinea
Verzekeringen: georganiseerde misdaad
2010/08 - Verzekeraars zijn boeven. We hebben het nu niet over de woekerpolissen,
exorbitante provisies, of de koppelverkoop van verzekeringen en hypotheken. Het gaat
hier over de door de verzekeraars bedachte ‘dagwaarde’, de waarde die de
verzekeringnemer krijgt uitbetaald in geval van schade.
Wie al eens een auto total loss heeft gereden, kent het verschijnsel. De verzekeringsmaatschappij betaalt de dagwaarde van de auto en met dat geld gaat de gedupeerde opgewekt naar een autozaak. Daar komt hij tot de ontdekking dat hij flink wat geld tekort komt om een gelijkwaardige auto te kopen.
De dagwaarde, die hij uitgekeerd kreeg, blijkt niet de marktwaarde van de in de kreukels gereden auto te zijn. Om een gelijkwaardige auto te kopen ter vervanging van de oude, moet er een fiks bedrag worden bijgelapt. Dat scheelt al gauw een twintig procent.
Wie, zoals ik, lang met
oude mechanische spiegelreflexcamera’s heeft gefotografeerd, kent het ook. Na
twintig jaar is de dagwaarde van zo’n camera volgens de
verzekeringsmaatschappijen nul en keert de verzekering bij schade aan of verlies van de
camera niets uit, terwijl in fotowinkels dat type gebruikte camera bijvoorbeeld vijftig
Euro kost.
De dagwaarde, die verzekeringsmaatschappijen hanteren, is totaal fictief en niet gerelateerd aan enige reële (markt)waarde. Het begrip is zo ingeburgerd dat we het normaal zijn gaan vinden, maar het is georganiseerde misdaad: de verzekeringssector heeft een fictie bedacht om de klant niet volledig schadeloos te hoeven stellen. In de folders zeggen ze dat er nooit bij.
Geen WK voetbal in Nederland graag
2010/08 - De wereldvoetbalbond Fifa komt in Nederland kijken of ons land (samen met
België) geschikt is voor het organiseren van het wereldkamioenschap voetbal.
In Nederland stellen mensen kritische vragen over het aanbod dat Nederland en België aan de Fifa hebben gedaan. Belastingvrijheid voor de Fifa, vergaande bescherming van sponsors, vip-behandeling van spelers en officials (onder meer voorrang op snelwegen) en ga zo maar door. Geven Nederland en België de regie te veel uit handen? Mag de belastingvrijheid wettelijk wel? Krijgt de Fifa niet te veel macht? Gemeentebesturen van de beoogde speelsteden hebben medewerking toegezegd zonder de gemeenteraad goed op de hoogte te brengen.
Sommigen zeggen dat het vragen stellen slecht is voor de kansen van Nederland om het WK te mogen organiseren.
Dat zal zo zijn, maar als we ook al geen kritische vragen meer mogen stellen, wordt het echt ernstig. De vragen zijn bovendien zeer terecht.
Het is veelbetekenend dat het zogenoemde bid book met het aanbod aan de Fifa aanvankelijk geheim gehouden werd. Dat zegt eigenlijk al alles.
Daarnaast leven we in tijden van grote (overheids)bezuinigingen. Het is dwaas om dan een miljoenen vretend evenement te willen organiseren. De optimistische voorspellingen dat dergelijke evenementen geld opleveren in de vorm van Hollandpromotie, berusten op drijfzand.
Het WK voetbal in Nederland houden zou dus zeer onverstandig zijn.
Kromme formatie
2010/08 - De formatie van een nieuwe regering neemt bizarre vormen aan. Zou dat nu de
vermeende kloof tussen politiek en burger helpen dichten?
Natuurlijk, de verkiezingsuitslag is lastig. Overigens wordt die niet gemakkelijker door het schermen met winnaars en verliezers. Welke partij won en welke verloor is voor de formatie irrelevant. Het enige dat daarbij geldt is het aantal zetels waarover een partij beschikt. De CDA-stemmers zijn toch geen tweederangsburgers, omdat hun partij zetels verloor? De stemmen op de PVV zijn toch niet meer waard, omdat die partij won? Nee, gewoon koppen tellen.
Dat de verkiezingsuitslag ook dan geen duidelijke koers aangeeft voor de vorming van een (meerderheids)kabinet is geen excuus voor de vreemde manier, waarop de formatie nu verloopt.
In de eerste ronde is een rechts meerderheidskabinet nauwelijks onderzocht. In de tweede ronde zijn de andere varianten voor een meerderheidskabinet niet echt goed bekeken. Dat kwam deels door PvdA-leider Cohen, die een breed middenkabinet afhield, maar net als in de eerste ronde, haakten de informateurs veel te snel af. Die hadden de diverse mogelijke varianten beter moeten bekijken, juist nu de verkiezingsuitslag zo veel mogelijkheden biedt.
Een kabinet met een ruime meerderheid in de kamer is zeker in tijden van bezuinigingen verre te verkiezen boven een minderheidkabinet met gedoogsteun, die slechts op steun van de helft van de kamer plus één zetel kan rekenen.
Dat de (in)formatie tot deze optie kon komen, zonder de diverse meerderheidscoalities nader onderzocht te hebben, is vreemd. Dat informateur Lubbers, die de opdracht had de opties voor een meerderheidskabinet te verkennen, niet terug is gegaan naar de koningin, toen hij (verdacht snel) geen mogelijkheid voor een meerderheidskabinet zag, is al even vreemd.
Klimaatrapport ondanks fouten degelijk, zorgen liggen elders
2010/07 - Enige tijd geleden was er ophef over een paar storende fouten in het laatste
rapport van de IPCC, het Internationale Panel on Climate Change. Een doorlichting van het klimaatrapport stelt nu dat het rapport,
ondanks een aantal fouten, nog steeds een stevig rapport is en dat we ervan uit moeten
gaan dat de opwarming van de aarde door menselijk ingrijpen een harde realiteit is. Wel
moet de kwaliteitscontrole bij het IPCC beter.
Mooi, dat weten we dan weer. De fouten in het duizenden pagina’s omvattende rapport, hoewel natuurlijk storend, zijn eigenlijk niet verrassend, als je naar de complexiteit van het klimaatonderzoek kijkt. De storm in een glas water is eigenlijk alleen maar veroorzaakt door de zogenoemde klimaatsceptici, die het in hun argumenten vaak vele malen minder nauw nemen dan ze van het IPCC eisen.
Als het om wetenschappelijk onderzoek gaat, zijn de klimaatrapporten van het IPCC wel het laatste, waar we ons zorgen over hoeven te maken, al is een kritische houding altijd goed. Het onderzoek van het IPCC is vele malen degelijker dan het gros van onderzoeken die de industrie, belangenorganisaties en overheid vrijwel dagelijks over ons uitstorten. Daar is heel veel onderzoek bij dat naar de gewenste conclusie gestuurd wordt.
Zie ook De ongelovige burger moet wel consequent zijn.
Mensenrechten in Nederland
2010/07 - We denken graag dat Nederland een zeer beschaafd land is, beter dan de meeste
landen in de wereld. Dat mag relatief gesproken waar zijn, Nederland rijdt toch vaker
dan we denken een flink scheve schaats.
Zo sluit Nederland veel te vaak ongewenste vreemdelingen op alsof het misdadigers zijn (bericht NRC Handelsblad). Amnesty International kaart het probleem al jaren aan. De onterechte opsluiting is dus niet nieuw, maar juist daarom schokkend, want Nederland schendt internationale normen en weigert haar leven te beteren.
Hoe zo, beschaafd land?
Besmette steenkool in Nederland
2010/06 - Nederlandse energiebedrijven maken gebruik van ‘besmette
steenkool’, afkomstig van zeer bedenkelijke kolenmijnen, waar zelfs
vakbondsleiders zijn vermoord. Laat dit gegeven even op u inwerken ...
Zie het bericht in de Volkskrant.
Opvallende zin in het artikel: “De meeste Nederlandse energieproducenten willen niet zeggen van wie zij hun steenkool betrekken.”
Dat is buitengewoon veelzeggend.
Bedrijven hebben de mond vol over ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’, maar dat is maar al te vaak een oefening in public relations en geen echte, serieuze bedrijfsfilosofie, die door het hele bedrijf gedragen wordt.
Zie ook Het democratisch tekort, kans voor links.
Coalitievorming: meeste stemmen gelden
2010/06 - We beleven politiek woelige tijden. Het politieke landschap is na de
verkiezingen van 9 juni 2010 sterk veranderd. Coalitievorming wordt lastig.
Bij alle speculaties over een coalitie wordt steeds een oneigenlijk argument gehanteerd, zowel door politici als commentatoren in de media: partijen die zetelwinst geboekt hebben zouden een bijzonder recht hebben op regeringsdeelname. Femke Halsema van Groen Links benadrukte reeds dat haar partij als enige ter linkerzijde gewonnen had. Nou en?
Het is natuurlijk kolder dat winst of verllies het ‘recht’ op regeringsdeelname beïnvloedt. Het enige dat geldt, is het aantal stemmen dat een partij vergaart, de achterban die de partij op dit moment heeft.
Stel, een partij had voor de verkiezingen 80 zetels in het parlement, daarna slechts 40. Een dramatisch verlies, hetgeen interessant is voor politieke analyses. Voor coalitievorming is echter maar een ding van belang: het feit dat die partij 26 procent van de stemmen heeft.
Kortom: meeste stemmen gelden, geheel los van winst of verlies.
Visieloze politici
2010/06 - Vandaag (9 juni 2010) gaan we stemmen. Het is een groot goed in een
democratie te leven, waar dat in vrijheid kan.
De keuze die ons geboden wordt is evenwel zeer beperkt. Onze politici praten vooral over de economie, wie te hard en te snel of te weinig en te langzaam bezuinigt. Wilders van de PVV draait zijn evident generaliserende anti-islamverhalen af en dan heb je het wel zo’n beetje gehad.
We horen bitter weinig over het klimaatprobleem, terwijl dat toch zéér snel moet worden aangepakt.
We horen ook nauwelijks meer iets over de hervorming van het financiële systeem. Na de bankencrisis leek het er heel even op dat de leiders van de wereld echt paal en perk wilden stellen aan de cultuur in de financiële wereld (niet alleen daar trouwens) van winst boven alles. Er moest een nieuw financieel systeem komen met strenge controle van de financiële in stellingen en een scheiding tussen instellingen die het betalingsverkeer verzorgen (maatschappelijke functie) en de zogenoemde zakenbanken. Die geluiden zijn goeddeels verstomd. In de Nederlandse verkiezingscampagne speelt deze kwestie nauwelijks een rol.
We missen politici die ons een meeslepende visie op de toekomst bieden. Betere gezondheid- en ouderenzorg bijvoorbeeld in plaats van steeds meer spullen (grotere televisie, nog meer pixels, noem maar op). Een twintigjarenplan voor het openbaar vervoer van de toekomst, gekoppeld aan een sterke vermindering van het autoverkeer (kleinere, zuinige auto’s, minder kilometers, meer deelauto’s, er is zo veel mogelijk).
Geen enkele partij komt in de campagne met een voorstel voor een nieuw economisch systeem. De ‘economie van het genoeg’ bijvoorbeeld, in plaats van groeien, groeien, groeien ten koste van het milieu en de menselijke maat.
De markt, die volgens de volgelingen van het neoliberalisme alles voor ons zou regelen, stelt ons nimmer voor dergelijke fundamentele keuzes. Dus zouden politici dat moeten doen.
Dat gebeurt in Nederland (en elders) al jaren niet. Politici strijden om details, maar hebben geen echte toekomstvisie. Gewoon meer van het zelfde is wat ons wacht. Met enkele kleine accentverschillen al naar gelang de verkiezingsuitslag.
Zie ook Na de crises, een nieuw begin? en Het democratisch tekort, kans voor links.
1