~ Losse notities wereld ~

* Klimaat- en milieuproblemen nog steeds niet aangepakt
Er zijn nog steeds mensen, die ontkennen dat de klimaatproblemen ontstaan door menselijk handelen. Die critici doen net alsof ze niet weten dat het klimaatbureau van de Verenigde Naties (Intergovernmental Panel on Climate Change IPCC) de strengste wetenschappelijke criteria hanteert, die ooit zijn ontworpen. Die critici zijn ook een zeer kleine minderheid in de wetenschappelijke wereld, al krijgen ze in de media onevenredig veel aandacht.
De critici van het klimaatonderzoek hebben trouwens wel een beetje gelijk. Klimaat is een uiterst complex geheel, waardoor je nooit met absolute zekerheid zult kunnen zeggen dat het precies gaat, zoals de modellen nu aangeven, ondanks de talloze, zeer sterke aanwijzingen.
Echter, aan die critici zou ik willen vragen: durft u het risico aan van niets doen? Durft u het risico te nemen dat de modellen wel kloppen?
Eigenlijk lijken de critici van het klimaatonderzoek erg op de tabaksindustrie, die jarenlang betoogde dat het absolute bewijs dat roken slecht was voor de gezondheid niet geleverd was.
Ondertussen bewijzen de leiders van de wereld lippendienst aan het milieu, maar echt doortastende maatregelen blijven uit, omdat niemand de moed heeft ons economisch model fundamenteel aan te pakken. Dat blijkt opnieuw uit een rapport van de Verenigde Naties. Dit rapport is minder wetenschappelijk onderbouwd dan de klimaatrapporten van de VN. Toch is de waarschuwing, die erin vervat is, zeer terecht. Maar ja, wat valt er te verwachten als de Nederlandse regering niet eens gloeilampen durft te verbieden en het maar overlaat aan de markt? Meer over dit thema

* Moslims boos om citaat paus
2006/09 - De paus citeerde een 14e-eeuwse Byzantijnse vorst, die scherp commentaar gaf op de volgens hem grote gewelddadigheid van de islam. Dat leidde tot protesten in de islamitische wereld. Naast demonstraties waren er in Palestijns gebied brandbommen tegen een christelijke kerk. Of de protesten zo groot waren als de Westerse media het deden voorkomen, is overigens maar de vraag. De foto’s van de demonstraties lieten steeds slechts enkele demonstranten zien. Of de moord op een non in Somalië met de protesten te maken had, zoals de media suggereerden, is volstrekt onzeker. In Somalië worden wel vaker hulpverleners vermoord.
Wie de redevoering van de paus naleest op de site van het Vaticaan snapt niet goed wat het gewraakte citaat bijdraagt aan het punt dat de paus wil maken, namelijk dat de menselijke rede een rol moet spelen in religie. De boze moslims hebben dus wel een punt, als zij de uitlatingen van de paus een provocatie vinden.
Laten we overigens, als we het over religieus geweld hebben, niet vergeten dat er ook christelijke gewelddadigheid bestaat. Fundamentalistische Christenen vermoorden met enige regelmaat abortusartsen. In Ierland woedde een bloedige burgeroorlog tussen christenen. Uit de geschiedenis kennen we de kruistochten, godsdienstoorlogen en koloniale strooptochten geleid door het kruis. We wijzen steeds wel heel gemakkelijk naar de ander. Dat geldt trouwens ook voor moslims.

* Love of humanity
2005/04 - To be a lover of humanity en mass requires a sedentary life at a great distance and an exclusive devotion to abstract ideas.
Jacques Barzun, ‘From dawn to decadence. 1500 to the present. 500 years of western cultural life’, Perennial, blz. 324.

* Basis Europa Joods-Christelijk? Kom nou!
2005/04 - Een aantal Europese politici (waaronder premier Balkenende) wilden in de Europese grondwet opnemen dat de basis van onze (Westeuropese) cultuur Joods-Christelijk is. Dat zou ernstige geschiedvervalsing geweest zijn.
Onze cultuur is minstens even veel bepaald door heidense invloeden, of, zo u wilt, Grieks-Romeinse. Alleen al de eindeloze inspanning van de laatste vijf eeuwen om de maatschappij te verbeteren komt uit die Grieks-Romeinse traditie. (Jacques Barzun, ‘From dawn to decadence. 1500 to the present. 500 years of western cultural life’, Perennial, blz. 52.)
Wie slechts een element uit de cultuurgeschiedenis kiest, lijkt zich om politiek opportunistische redenen af te willen zetten tegen ‘vreemde’ invloeden ‘van buiten’ (lees: islamitische medeburgers).

* Jazz op een zomeravond
2004/9 - Vakantie. Op het terras van een huisje op het platteland van de Algarve is het stil. Een enkele hond blaft. We staren in het groen en zijn de drukte van werk en alledag even vergeten. Een piano begint te spelen, drums en bas vallen in. Een zanger zingt zeer aangename jazz. In het huis een heuvel verderop is blijkbaar een feest. Wat een prachtig cadeau, mooie jazz op een stille zomeravond. Wat fijn dat het geen feest was met punkrock of zo.

* 150 miljoen minder mensen in armoede - gaat het ooit gebeuren?
2004/9 - Zeker al dertig jaar is het debat gaande over de landbouwsubsidies van de Verenigde Staten en de Europese Unie aan de eigen boeren, waardoor boeren uit arme landen niet kunnen concurreren met Europese en Amerikaanse landbouwproducten. De Wereldbank schat dat stop zetten van landbouwsubsidies en invoerrechten die de handel verstoren, de wereldwijde rijkdom met een half biljard dollars kan vergroten en 150 miljoen mensen uit armoede kan redden. (The New York Times, geciteerd in The New York Review of Books, 25 maart 2004)
Waarom, in hemelsnaam, hebben we de arme landen al die jaren geen eerlijke kans gegeven? Zullen we dat ooit nog doen? De druk neemt toe, maar de weerstand van de rijke landen blijft erg groot.

* Selectief herdenken
2004/9 - De afgelopen dagen is het gijzelingsdrama in een school in Ossetië geëindigd in een bloedbad. Op televisie waren beelden te zien van herdenkingen elders in de wereld. Dat deed mij denken aan de twee minuten stilte die de gemeente waar ik werkte eerder dit jaar in acht nam om de slachtoffers van de aanslag op een trein in Madrid te herdenken.
In eerste instantie voelt het goed om solidair te zijn met ellende elders. Maar als je je vervolgens bedenkt dat we een dergelijke herdenking niet hielden, toen in 1994 in Rwanda Hutu’s talloze Tutsi’s uitmoordden (half miljoen doden!), of als er een veerboot in Bangla Desh zinkt met honderden slachtoffers, lijken deze herdenkingen ineens heel erg selectief.
Of is (onbedoeld) racistisch hier het woord?

* De wereld is helemaal niet zo erg veranderd
2004/9 - Tijdens de maaltijd in een Chambres d’Hôtes in Frankrijk ontspon zich een gesprek tussen de gasten over nine-eleven, de elfde september drie jaar tevoren, waarop terroristen de twee torens van het World Trade Centre in New York binnen vlogen. “De wereld is veranderd”, zo luidden de commentaren tijdens mijn Franse diner. President Bush zegt dat ook graag, en gebruikt dat argument voor de ontmanteling van burgerrechten, bijvoorbeeld van de gevangenen uit Afghanistan in Guantánamo op Cuba.
Maar is die wereld nu zo veranderd? Ja, er is wat meer terrorisme dan voorheen. Nee, in de zin dat de aandacht van de media en het populisme van politici het hedendaagse terrorisme ook heel erg uitvergroten. Mijn tafelgenoten in Frankrijk waren bang. Dat is nergens voor nodig. De kansen om in het verkeer om te komen zijn oneindig veel groter dan om betrokken te raken bij een terroristische aanslag. (Wereldwijd vallen er 1,2 miljoen verkeersdoden per jaar. Dat is meer dan 3.200 doden per dag!) Het terrorisme is toegenomen, er is reden om de veiligheidsmaatregelen bij sommige gelegenheden aan te scherpen. Maar we moeten niet zo angstig doen, het risico voortijdig te sterven is niet noemenswaard toegenomen. Het zit tussen onze oren, aangevuurd door heel veel media-aandacht en politici die gebruik willen maken van die angst.

* Blijf zelf denken, ook hardop!
2004/7 - We denken graag dat we individuen zijn, die ons eigen leven uitstippelen. Maar wees eerlijk, eigenlijk zijn de meesten van ons hartstikke conformistisch. We praten de meeste tijd mee met de baas, met de heersende cultuur, met de mensen met de grootste mond, met de meederheid. Wie van u heeft zich nooit verraden gevoeld, toen die collega zijn/haar mond hield in die vergadering, waarin u iets aankaartte, wetend dat die collega het met u eens was? Hoe vaak was u die collega?
Marten Toonder schreef er al over:
‘Der meerderheid weet niets,’ sprak professor Prlwytzkofsky. Hij zat niet ver van daar met Smoris Trot op de bank en trachtte het ventje te bemoedigen. ‘Gans niets!’, verzekerde hij. ‘Treur daarom niet, kleiner Trot. Eén persoon weet altijd meer dan een menigte.’
‘Zou het?’ vroeg Smoris hoopvol. ‘Ik heb dat ook wel eens gedacht; maar de meerderheid was er altijd tegen.’
Uit: Marten Toonder, ‘Het Monster Trotteldom’ over de gevaren van blind meegaan met de meerderheid.

* Farmaceutische industrie: niet vertrouwen!
2004/7 - De Wereldomroep meldt dat de gedragscode voor reclame van de farmaceutische industrie onvoldoende werkt. De inspectie heeft dat geconstateerd. De Socialistische Partij vraagt om wettelijke maatregelen.
Drieëndertig jaar geleden, ja 33!, hadden we dezelfde discussie. Ik was toen in militaire dienst en hoorde daar dat de veldoefeningen van dienstplichtigen die militair arts zouden worden, meestal eindigden in een café-restaurant, waar ze dan door de farmaceutische industrie onthaald werden op drank en versnaperingen. Ook toen al vond men dat onfatsoenlijke marketingpraktijken. Er onstond enig rumoer, er volgden berichten in de pers en de roep om een gedragscode.
Drieëndertig jaar later constateert de inspectie dat de gedragscode nog steeds niet werkt. Westerse farmaceutische bedrijven, die zich voordoen als fatsoenlijk, willen duidelijk geen gedragscode naleven. Het ergste is nog dat we er blijkbaar 33 jaar lang in zijn blijven geloven. Dat betekent een overheid met héél slappe knieën en/of een onfatsoenlijk sterke lobby van de farmaceutische industrie. Zie over het fatsoen van de farmaceutische industrie ook het verhaal van La Roche & de klokkenluider en andere ‘gevallen’.

Index artikelen