2 
2
* Boeterente
2007/05 - Steeds meer mensen hebben schulden, zo horen we al jaren. Sinds jaar en
dag wordt er geklaagd over de postorderbedrijven, die veel te gemakkelijk krediet
geven zonder te zeggen welke exorbitante rentes ze in rekening brengen. Ook de
bedrijven die leningen verstrekken doen dat veel te gemakkelijk. Maatregelen durft de
overheid niet, of slechts mondjesmaat te nemen.
Maar het probleem zit dieper. Het begint al met het feit dat je
‘boeterente’ betaalt als je eem extra aflossing op je hypotheek wilt
doen. Vanuit de bank gezien begrijpelijk. Die rekent op dertig jaar rente in rekening
brengen en wil compensatie voor gederfde inkomsten. Maar de naam boeterente geeft een
volstrekt verkeerd signaal af. Het zou positief moeten zijn als mensen sneller hun
schulden aflossen en niet iets waar je een boete voor krijgt.
Ook de door de financiële instellingen van ons land verspreide mythe dat je een
dief bent van je eigen portemonnee, als je niet maximaal gebruik maakt van je fiscale
aftrek bij een lening, moet maar eens de wereld uit. Geleend geld is altijd duur.
* Nederlandse zelfoverschatting
2007/04 - “Nederlanders integreren makkelijk in buitenland”, zo
berichtten Radio
Nederland Wereldomroep en NRC Handelsblad op 28 april 2007 op basis van een
enquête onder 1400 Nederlanders: “Uit een onderzoek onder 1400
Nederlanders in het buitenland blijkt dat 77 procent van de volwassenen zichzelf als
goed geïntegreerd beschouwt in het nieuwe thuisland. Voor hun kinderen geldt
zelfs een percentage van 85 procent.”
Het gaat dus, zo blijkt als je niet alleen de kop en de lead leest, over de
vraag of de Nederlandse expats zichzelf als goed geïntegreerd
beschouwen.
“Nederlanders integreren makkelijk in buitenland” is dus misleidend.
Daar had moeten staan dat Nederlanders denken dat ze goed geïntegreerd
zijn. Mijn waarneming na gewoond te hebben in Lissabon, Rio de Janeiro en São
Paulo is dat heel veel Nederlanders in het buitenland hun ‘integratie’
nogal overschatten. Ik durf er wat onder te verwedden dat een enquête onder de
buitenlanders om hen heen een heel ander beeld zou geven. Ik heb heel veel
Nederlandse expats meegemaakt, die op een expateiland leven, waardoor ze maar beperkt
hoeven in te burgeren, of -zo u wilt- voornamelijk hoeven in te burgeren in de
expatcultuur.
Aanbevolen literatuur: Expats van Max de Bruijn, al is dat wellicht wat erg
dik aangezet.
* Paternalistische politie
2007/04 - In verkeersprogramma’s zien we vaak hoe de politie de motorrijder,
die niet in een pak zit, vermanend toespreekt. Dat is terecht, maar ook wat gek: als
je elk risico wilt vermijden, dan rijd je niet op een motor, niet in een kwetsbare
Fiat 500 en als je zo door redeneert gaan we allemaal in de zwaarst bepantserde auto
(tank?) zitten.
Uiteraard is het verstandig beschermende kleding te dragen op de motor, maar
helemaal terecht is het paternalistische toontje van de politie niet. Bovendien: als
het heel erg heet is? Ik stoom dan mijn pak uit en betwijfel of dat bijdraagt tot
mijn reactievermogen. Zie ook de motorkoeriers van São Paulo, zeer realistisch
in beeld gebracht in de film ‘De twaalf
werken’.
* Klantgerichtheid
2007/04 - Vandaag de klantenservice van D-Reizen gebeld. U kent dat wel, zo’n
informatienummer, waar je voor betaalt. Heel erg veel bedrijven werken zo. Je moet
eindeloos wachten en de teller tikt door. Wie heeft bedacht dat je moet betalen om te
wachten? Er wordt al jaren over geklaagd, iedereen snapt dat het volstrekt idioot is,
maar niemand doet er wat aan. Als bedrijf laat je zo wel heel duidelijk zien dat het
niet gaat om klantenservice, maar om geld verdienen, het geeft niet hoe.
* De Consumentenbond is het spoor bijster
2007/03 - De Partij van de Arbeid wil dat er een einde komt aan de stilzwijgende
verlenging van abonnementen. Op Teletekst valt te lezen: “De Consumentenbond
heeft geen mening omdat de bond zelf ook uitgever is van tijdschriften.”
Pardon? Is de Consumentenbond ineens niet in staat om de abonnementsvoorwaarden te
analyseren en te concluderen dat ze consumentonvriendelijk zijn, omdat ze zelf
uitgever zijn en, erger, ook zelf het principe van de stilzwijgende verlenging
hanteren? Stilzwijgende verlenging is erg prettig voor de uitgever en lastig voor de
abonnee. Die moet bijhouden wanneer hij op moet zeggen, om niet weer een jaar aan een
abonnement of lidmaatschap vast te zitten.
Een bond, die zegt op te komen voor consumenten, had zulke voorwaarden natuurlijk
nooit mogen hanteren. In elk geval zou de Consumentenbond nu kakken te kort het goede
voorbeeld moeten geven en de stilzwijgende verlenging (die ook geldt voor het
lidmaatschap van de bond) uit de voorwaarden moeten verwijderen. Het is van de gekke
dat de Consumentenbond zich verschuilt achter “geen mening”.
Vele jaren terug wees ik de Consumentenbond al eens op hun evidente
consumentonvriendelijkheid in deze. Hun reactie? Geen enkel inhoudelijk argument,
alleen maar een puur formele reactie: “het staat zo in de voorwaarden.”
Nogmaals: we hebben het over een bond, die pretendeert consumentenbelangen te
verdedigen.
* Vlucht in technologie geeft vaag paspoort
2006/11 - Nederlanders krijgen tegenwoordig een hoogtechnisch paspoort met een chip,
waarin alle informatie opgeslagen wordt inclusief foto. Dat stelt andere eisen aan de
pasfoto, dan voorheen. Het gaf aanvankelijk veel gedoe. (De gangbare prijs van rond
negen Euro voor vier pasfoto’s lijkt mij trouwens rijkelijk hoog.) Krom is dat
het paspoort, ondanks alle eisen, uiteindelijk wordt afgeleverd met een zeer vage
foto en een nauwelijks leesbare handtekening. “Hij zal wel goed genoeg zijn,
anders hadden ze hem niet uitgegeven”, zegt de eerste ambtenaar.
Als ik later toch terug ga om deze kwaliteit nog eens voor te leggen, laat de
gemeente na enig dubben een nieuw paspoort maken dat ietsje beter is, maar echt
duidelijk is de foto nog steeds niet. De handtekening is opnieuw niet erg goed
doorgekomen. Een andere ambtenaar vertelt nu dat de eisen aan de foto uitsluitend
voor de chip zijn en dat aan de afbeelding in het paspoort niet meer is gedacht. Het
zal toch niet waar zijn?
De gemeente is verantwoordelijk, maar “we hebben geen invloed op de producent
Sdu”, zeggen ze op het gemeentehuis. Bij herhaling verwijst men naar de chip
met informatie. Die is het belangrijkst. Ik denk toch dat er in verre landen heel
veel grensposten zijn waar een grenswacht gewoon het paspoort bekijkt en waar ze geen
middelen hebben om de chip uit te lezen. Wellicht geeft de vage foto en handtekening
geen problemen, maar het blijft raar dat de paspoorten in dit opzicht slechter zijn
geworden. Een schoolvoorbeeld van een vlucht in technologie, waarbij het
oorspronkelijke doel uit het oog is verdwenen. Trouwens, de nieuwe chip blijkt ook
niet echt veilig te zijn. De chip is eenvoudig te klonen. De gang
van zaken laat ook zien hoe in een complex georganiseerd land niemand zich echt
verantwoordelijk voelt.
* Minister Verdonk krampachtig over handen schudden
2006/11 - VVD-minister Verdonk wil de Commissie Gelijke Behandeling opheffen, omdat
deze in een uitspraak vindt dat
een islamitische docente niet verplicht kan worden om mannen een hand te geven. Een
hand geven is in haar functie niet essentieel, zo oordeelde de commissie. Er zijn
meerdere manieren om respect te tonen.
Vanwaar toch het krampachtig vast houden aan uiterlijke gewoontes als handen
schudden door de minister? Het moet toch mogelijk zijn om mensen uit andere culturen
gastvrij en respectvol tegemoet te treden, zonder over uiterlijkheden te vallen?
Eisen stellen aan mensen die in Nederland willen functioneren is terecht, maar laten
we ons beperken tot de essentiële zaken: de taal leren, opleiding volgen, genoeg
weten van het functioneren van Nederland. Wat uiterlijkheden betreft moeten
immigranten én mensen die hier langer wonen flexibel zijn. Netjes gekleed zijn
als je ergens werkt: ja. Hoofddoek verbieden: nergens voor nodig. Gezichtsbedekkende
kleding: onwenselijk, want het hindert de communicatie sterk. Een wettelijk verbod
lijkt overigens overdreven, Zo groot is het probleem niet. Geeft iemand geen hand:
geen probleem, dan maak je een kleine buiging, of we nemen dat mooie gebaar van
gevouwen handen voor de borst uit Azië over. Dat groeit vanzelf, als je niet zo
krampachtig doet. Het is nog hygiënischer ook. In een vol land met dreigingen
van vogelgriep en andere ziektes is het geven van handen niet erg aan te bevelen.
* Vreemd argument in discussie over Armeense genocide
2006/11 - De afgelopen maanden is er in Nederland veel te doen geweest over de
Armeense genocide aan het begin van de vorige eeuw. Kandidaten voor de Tweede Kamer
van Turkse komaf werden van de lijst gehaald, als ze niet de Armeense genocide wilden
erkennen. Na de eerste wereldoorlog zijn er door de Turken 1,75 miljoen
Armeniërs gedeporteerd naar Syrië en Mesopotamië. Daarbij zijn 600.000
Armeniërs vermoord of omgekomen door honger. Of dit in de strikt juridische
(volkenrechtelijke) zin van het woord genocide is, zou ik niet weten. Dat het in de
volksmond zo genoemd wordt, lijkt mij terecht, al is enige voorzichtigheid voor
woordinflatie op zijn plaats.
Ronduit vreemd is het argument van een aantal Turkse organisaties dat het geen
genocide kán zijn, omdat de term ten tijde van de massamoord op de
Armeniërs nog niet bestond. Dat is natuurlijk klinkklare onzin. Omdat de term
‘mensenrechten’ in de tijd van de slavernij niet bestond, is slavernij
geen schending van de mensenrechten? Hoe onnozel kan je zijn?
Overigens is het niet terecht om de parlementariërs in spe van Turkse komaf te
dwingen het woord genocide te gebruiken. Mits ze de feiten van de grove massamoord op
de Armeniërs niet ontkennen, kunnen ze natuurlijk gewoon parlementariër
worden, ook als ze het woord genocide niet willen bezigen.
* Nederlanders in Afghanistan vooral bezig met eigen veiligheid?
2006/10 - Hoe vergaat het de Nederlandse militairen in Afghanistan? Echt weten doen
we het niet, want journalisten mogen alleen over de Nederlandse strijdkrachten
berichten als ze de voorwaarden
van defensie volgen. Dat roept vragen op over de onafhankelijkheid.
Als je de (zelf)gecensureerde berichtgeving volgt en tussen de regels door leest en
luistert, krijg je sterk de indruk dat de Nederlanders meer bezorgd zijn over de
eigen veiligheid dan over het succes van de missie. In het nieuws van de BBC lijken
de Britse strijdkrachten andere prioriteiten te hebben. Die komen meer
resultaatgericht over. Wie weet is dat ook georkestreerd door voorlichters, of
spin doctors, zoals ze daar zeggen. Of klopt dit beeeld wel degelijk? In NRC
van 16 november 2006 staat een artikel onder de kop
‘Nederlandse angsthazen’ onder vuur.
Ik zou heel graag weten hoe het echt gaat met de Nederlandse militairen en met de
wederopbouw in Afghanistan. De berichten uit het gebied van journalisten, die zich
niet conformeren aan de regels van de diverse overheden, stemmen niet optimistisch.
Meer over de ‘oorlog’ tegen terreur.
* Verongelijkte autochtonen
2005/12 - Wie in het buitenland woont, krijgt iets moois: ervaring met leven in een
andere cultuur. Daarvoor hoef je echt maar één grens over, naar
Duitsland of naar België. Maar gewoond hebben in het buitenland heeft ook een
nadeel. Je blijft de rest van je leven vergelijken en dus heb je een scherpere blik
voor de minder goede kanten van Nederland.
Veel Nederlanders die nooit buiten Nederland hebben gewoond kunnen slecht tegen die
kritiek en zeggen dan verongelijkt dat je maar (weer) in het buitenland moet gaan
wonen. Alsof je niet, ondanks nadelen die je ziet, voor Nederland zou mogen kiezen.
Er is inderdaad ook veel goeds in Nederland. Maar dan hoef je toch niet je mond te
houden over wat er mis is?
Zo maakte ik op een verjaarspartijtje de vergelijking tussen Portugal en Nederland.
Door de lage lonen in Portugal zijn daar veel meer en uitgebreidere diensten dan in
Nederland, zoals bijvoorbeeld crèches met ruime openingstijden. Nederland is
rijk in spullen, maar vaak arm in diensten, vond ik. Een van de medefeestgangers keek
me geschokt aan en zei: “dat klinkt als een waardeoordeel”. Ik was op
mijn beurt stomverbaasd, want ik snapte het probleem niet. “Dat is het ook, ik
vind Nederland armoedig op het gebied van dienstverlening.” Mijn
gesprekspartner draaide zich om en heeft me die avond niet meer aangekeken.
Dergelijke reacties verschenen onlangs ook in de Volkskrant naar aanleiding van een
aantal negatieve oordelen over Nederland in Volkskrant Magazine van zogenoemde
expats, Nederlanders die in het buitenland wonen. Wat vreselijk provinciaals om niet
tegen kritiek op Nederland te kunnen. Je hoeft het niet met alles eens te zijn, maar
een volwassen land moet wel tegen kritiek kunnen en niet zo verongelijkt
reageren.
Zie ook Service in Nederland en Wonen in het buitenland.
2