~ Losse notities Nederland ~

* Allochtoon
2008/08 - Het is al vaak gezegd, maar vreemd genoeg verandert er niets. Het woord allochtoon is een gedrocht. Ooit betekende het ‘iemand die niet uit Nederland afkomstig is’, maar dat gaat al lang niet meer op. Zelfs in de officiële betekenis is een allochtoon nu iemand, die buiten Nederland geboren is of minstens een in het buitenland geboren ouder heeft. In de dagelijkse praktijk staat allochtoon nu meestal voor mensen met een kleur en/of een islamitische opvoeding, ook als hij/zij in Nederland is geboren en de Nederlandse nationaliteit heeft. Daarmee heeft - helaas - het woord allochtoon een negatieve bijklank gekregen, die met name Turken en Marokkanen onnodig stigmatiseert. Een nare term dus en het is al vaak gezegd.
Laten we iemands afkomst uitsluitend vermelden als deze relevant is en dan ook exacter zijn. Dus: Nederlander voor iedereen die in Nederland geboren is of genaturaliseerd is. Daaraan kun je dan, uitsluitend indien van nut, aan toevoegen ‘van Marokkaanse | Turkse | Antilliaanse (of noem maar op) afkomst’. Eventueel: Antiliaanse Nederlander enz. Exacter en minder beladen. Heel eenvoudig. Gewoon doen dus. Waarom is dat zo moeilijk?

* Suffe overheid
2008/02 - Daar sta je dan met het internationale model van je Nederlandse geboorteakte bij de centrale registratie van documenten in São Paulo. Het internationale model geboorteakte kent negen vreemde talen, waaronder het Portugees. Prima. Een beëdigde vertaling zou dus niet meer nodig moeten zijn.
Of toch? De Nederlandse overheid heeft op het document een tekst staan over kopiëren, die uitlegt dat er, als je een kopie maakt, daarop de woorden COPY — KOPIE verschijnen. Geheel terecht wees de Braziliaanse ambtenaar mij op het feit dat die tekst niet vertaald is. Dus kon hij niet controleren wat daar stond. Ik moest alsnog een vertaling laten maken door een beëdigde vertaler.
Wie bedenkt zoiets? Wat is het nut van een internationaal model geboorteakte, als daarop nog steeds een onvertaalde en dus door een buitenlandse ambtenaren niet te verifiëren tekst staat?
Kom op Nederlandse overheid, een beetje beter nadenken. Dit is suf.
Opvallend is ook dat het internationale model van de geboorteakte negen vreemde talen kent en het uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie maar zes.
Ron van Troost, senior beleidsmedewerker NVVB (Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken), laat desgevraagd weten dat er geen plannen zijn om de formulieren aan te passen. Het kan ze bij de overheid blijkbaar niet schelen dat het internationale model niet internationaal is. Zo’n fout moet natuurlijk onmiddellijk hersteld worden.

* VVD wil ideeënpolitie
2007/11 - De VVD lanceerde de Nota immigratie en integratie van Henk Kamp. Daarin staat onder meer (in het hoofdstuk over het terugdringen van de toestroom van kansarme huwelijksimmigranten): “Huwelijksimmigranten moeten alleen — en dan nog voorwaardelijk — toegelaten worden indien voorspoedige integratie te verwachten is: men moet (...) aan kunnen tonen (...) positief te staan tegenover de Nederlandse samenleving.”
Een dergelijke voorwaarde kan natuurlijk niet. Principieel niet, omdat we in Nederland mogen denken wat we willen. Praktisch niet, omdat je niet kunt controleren wat mensen denken. Zelfs als mensen hun bedenkingen over Nederland uiten, kun je ze niet om die reden de toegang weigeren. Doe je dat wel, dan is dat net zo verwerpelijk als censuur. Als de VVD immigranten wilt testen op hun positieve houding ten opzichte van Nederland, wil ze in wezen een ideeënpolitie oprichten. Daarmee gooi je dat overboord waar Nederland groot in is (was?): vrijheid en tolerantie. Rita Verdonk was in dit dossier het spoor al bijster, de VVD zonder Verdonk blijkbaar ook.

* NS past op de kleuters
2007/10 - Onlangs stond een defecte trein vast bij Echt (Limburg). De reizigers moesten volgens de berichten vier uur in de trein wachten totdat die werd weggesleept. De NS vond het niet veilig de 400 reizigers de 800 meter naar de dichtstbijzijnde overweg te laten lopen.
Door ze op te sluiten in afwachting van de oplossing behandelt de NS haar reizigers als kleuters. Ja, de NS heeft een verantwoordelijkheid voor de veiligheid. Dat moet echter niet zo ver gaan dat je volwassen mensen opsluit, als er maar enigszins andere mogelijkheden zijn.
Een van de argumenten van de woordvoerder van de NS was het feit dat er mensen in de trein zaten, die slecht ter been waren. Oplossing: die mensen niet laten uitstappen, maar de mensen die wel het hoogteverschil tussen trein en spoorbaan kunnen overbruggen wel. Een ander argument was dat de weg bij de overgang erg druk was. Oplossing: duidelijk waarschuwen en de politie ter plekke het verkeer laten regelen.
Niet genoemd argument: passerende treinen op de plek waar de reizigers moeten lopen. Oplossing: goed waarschuwen en een paar NS-medewerkers met hun gele hesjes (machinist en conducteur) de mensen naar de veilige kant van het spoor laten dirigeren. Een oplossing voor verschillende van de genoemde argumenten: de reizigers in kleine groepjes met tussenpozen naar de overweg laten lopen.
NS, het gaat niet aan de reiziger tot kleuter te reduceren en op te sluiten. Het gekke is, deze houding van de NS verrast niet echt. Ze zijn nooit echt klantgericht geweest.

De Nederlandse identiteit
2007/10 - Er was de afgelopen weken veel te doen over identiteit. Prinses Maxima had dé Nederlandse identiteit niet kunnen vinden. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid WRR gaf in een rapport aan dat de binding aan Nederland vele facetten kent. Veel commentatoren, politicus Wilders voorop, vonden dat maar vreemd. Deels omdat velen van hen het te moeilijk vonden om het accent op ‘dé’ te lezen. Niemand, ook Máxima niet, heeft ooit beweerd dat er geen Nederlandse volksaard, of zo u wilt, identiteit bestaat. Alleen is die niet eenduidig. Volkszanger Johny Jordaan is net zo Nederlands als de schrijver Simon Vestdijk. Om maar wat te noemen.
Dus al het gebabbel over dé Nederlandse identiteit van de afgelopen weken was goeddeels onzin. Het diende alleen als excuus om ons weer eens af te zetten tegen medelanders, die niet in Nederland geboren zijn en dus een andere geschiedenis meedragen. Mits men zich in het dagelijkse leven maar voldoende aanpast om te kunnen functioneren in zijn nieuwe woonland, is daar helemaal niets mis mee. Ik heb in Portugal en Brazilië gewoond. Ik heb nooit geprobeerd om Portugees of Braziliaan te zijn. Ik ben nog steeds mezelf, wereldburger, Nederlander, professional, en nog veel meer. Beoordeel mensen op daden, niet op veronderstelde ‘identiteit’. Die is veel te ingewikkeld.

Symboolpolitiek rond dubbel paspoort
2007/09 - Wat een onzin dat een dubbele nationaliteit integratie zou belemmeren. Elk mens heeft vele identiteiten. Iedereen draagt zijn oorspronkelijke afkomst (met of zonder extra paspoort), met zich mee: je bent Fries, Drent, buitenlander, plattelander, of stedeling, katholiek, atheïstisch, hindoeïstisch, of islamitisch opgevoed, met muziek, zonder muziek, etc. etc. Iedereen komt ergens vandaan. Iedereen heeft een afkomst bestaande uit talloze bouwstenen.
Op die afkomst bouw je verder. Je wordt timmerman, verpleegster, professor, politicus, of wat ook maar. Elke functie in het leven brengt weer een nieuwe (deel)identiteit. Verder ben je vader/moeder, scheidsrechter, lid van je sportteam, van een actiegroep, homo- of heteroseksueel, gelovig of niet-gelovig en ga zo maar door en dat alles in talloze combinaties. In elke rol ben je weer iemand anders, al zal niemand ontkennen dat die (deel)identiteiten in elkaar overlopen en je optreden in die vele rollen beïnvloeden.
Laat je dus niets wijs maken door onze symboolpolitici. Een extra paspoort, een papiertje uit iemands persoonlijke geschiedenis, belemmert de integratie niet. Daarvoor is die veel te complex. Om nog maar te zwijgen over het feit dat één Nederlandse identiteit nooit bestaan heeft. De Wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid vindt dat ook. Eerlijk gezegd had ik het rapport van de raad niet nodig. Zo logisch als wat.

* Infantiele actie gemeente Utrecht
2007/09 - Onder de titel ‘Feestelijk Vuil’ viert de gemeente Utrecht dat de Vereniging voor afval- en reinigingsmanagement (NVRD) honderd jaar bestaat. Daarom stuurde de gemeente aan alle huishoudens in Utrecht een aantal stickers met het verzoek deze op vuilniszak of -bak te plakken. Verder gaat de gemeente stadsbussen, veegwagens en vuilniswagens en prullenbakken beplakken. Ook worden freecards verspreid en posters opgehangen.
De vuilnisophaaldienst en gemeentereiniging verdienen ons aller respect. Zij doen zéér nuttig werk. Het geld voor deze kinderachtige campagne van de gemeente had echter beter besteed kunnen worden aan een bonus voor het personeel. Wat een infantiele actie!

* Omroepbericht NS
2007/08 - Arnhem Station, 1 september 2007. Omroepbericht: “Vanwege een stremming tussen Wolfheze en Ede-Wageningen kunnen de Intercity en de stoptrein niet rijden. Reizigers tussen Arnhem en Ede-Wageningen moeten rekening houden met een vertraging van 15 minuten.” Wat zou dat betekenen? Geen trein, maar wel een verwachte vertraging, dat is niet echt duidelijk. Dus op naar een functionaris van de NS.
“Wat gaat er gebeuren? Ik kon geen wijs uit dat omroepbericht.” Op belerende toon legt de functionaris uit dat er niets kan rijden, dat dit duidelijk gezegd is in het omroepbericht en dat we dus op nieuwe mededelingen moeten wachten. “Maar hoe zit dat dan met die vertraging van 15 minuten? Dat is toch niet logisch, niet weten wanneer er een trein gaat en wel weten hoeveel vertraging er is?” “Dat is een inschatting. Uit onderzoek is gebleken dat mensen graag een inschatting van de vertraging horen.” Nog steeds praat de NS-functionaris alsof hij een klasje toespreekt. De oudere dames in het groepje rond de man blijven glimlachen.
Geachte NS, ik ken dat onderzoek niet, maar ik geef u op een briefje dat uw reizigers niet met een smoesje het bos in gestuurd willen worden. Vervelend dat ik nu nooit meer kan vertrouwen op uw mededelingen. Die zijn blijkbaar alleen om de reiziger een prettig gevoel te geven en niet om feitelijke informatie te verschaffen.

* Rotterdam CS - dorp
2007/08 - Wachten op de Thalys naar Parijs op station Rotterdam CS. Omroepbericht: “vanwege een koe op de lijn is er geen treinverkeer mogelijk tussen Schiedam en Dordrecht.” Een klein uur na de geplande vertrektijd van de Thalys is er nog steeds niets omgeroepen over het wel of niet, of verlaat vertrekken van de Thalys naar Parijs. Buitenlandse toeristen moeten het doen met de algemene mededelingen over de storing, die uitsluitend in het Nederlands zijn. De koe is inmiddels een stier geworden. Ook op de borden wordt niets aangegeven over de vertraging van de Thalys. Wereldhavenstad, internationale treinen, maar een meertalig omroepbericht kan er niet vanaf. Rotterdam CS - dorp.

* Hollandse gastvrijheid
2007/07 - Opvallend: in Parijs zijn alle openbare toiletten gratis. Op Rotterdam CS, vertrekpunt voor de reis naar Parijs, vragen ze voor gebruik van het toilet maar liefst Euro 0,50. Dat is wel -om de gedachte te bepalen- één gulden en tien centen voor een plasje. Vooraf te betalen. Om het gevoel van ongastvrijheid nog te versterken roepen borden in de toiletruimte je vervolgens nog eens toe dat je voor dat geld alléén je handen mag wassen. Niet erg gastvrij die Hollanders.

* Verboden te spuwen!
2007/06 - Vroeger had je overal van die bordjes, die ons in het gareel moesten houden. In de bus bijvoorbeeld ‘Verboden te spuwen’. Vanwege het gevaar van de verspreiding van tuberculose mocht je niet op de grond spugen. Als ik mij goed herinner, waren er in de trein bordjes dat je niet met je voeten op de bank mocht zitten.
Met de opstand van de jaren zestig tegen de autoriteiten, zijn ook die bordjes voor een groot deel verdwenen. Die waren ineens te paternalistisch of te regentesk. Toch zouden die bordjes vandaag de dag heel nuttig zijn. We zijn nu met veel meer mensen en om die allemaal in goede banen te leiden, is het nuttig om de regels aan te geven. (In enkele treinen vind je de regels nog aangeplakt - op het balkon. Dus niet op een plek waar je ze echt ziet.)
Sterker, er wordt veel geklaagd over gebrek aan beschaving in de openbare ruimte. Begin dan met de regels expliciet te maken, zou ik zeggen. Geef net als vroeger op de stations aan dat rechts houden op roltrappen (‘rechts staan, links inhalen’) en in de tunnels (om de tegenliggende stromen reizigers te scheiden) gewenst is. Wie in Utrecht na een drukke beurs in het Jaarbeursgebouw aan het einde van de middag aan die kant het Centraal Station uit wil, moet optornen tegen een stroom mensen, die zich weinig van de eenzame tegenligger aantrekken.
Die bordjes helpen ook, omdat we vandaag de dag samen leven met heel veel verschillende culturen. In sommige culturen hebben mensen bijvoorbeeld weinig gevoel voor het verdelen van de ruimte. Dan komen er bijvoorbeeld mensen op je lip staan, terwijl het hele bushokje verder leeg is. Op de plekken waar het praktisch is, kan het expliciet maken van de spelregels helpen om dergelijke botsinkjes tussen culturen te vermijden, of minstens iets te verminderen.
Nee, ik denk niet dat er een golf van beschaving over Nederland gaat als we op de geëigende plekken zulke bordjes ophangen. Toch zou het allicht een beetje kunnen helpen. Ook is het een steuntje in de rug voor de mensen, die de strijd nog niet hebben opgegeven en de medeburger attent willen maken op hun (wan)gedrag.