~ Losse notities wereld ~ ~ Losse notities wereld ~1 
Hollandse allochtonen en voetbal
2010/07 - Het wereldkampioenschap voetbal appelleert duidelijk aan nationalistische
gevoelens. Interessant om te zien hoe dat zit bij mensen die oorspronkelijk van elders
kwamen.
Zoals bijvoorbeeld bij de Nederlanders, die na de tweede wereldoorlog emigreerden naar Brazilië en hun afstammelingen. In Holambra, nu een zelfstandige gemeente maar begonnen als een Holandse landbouwkolonie, waren de nazaten van de Nederlandse emigranten bij de wedstrijd Nederland-Brazilië verdeeld. Video (commentaar in het Portugees). Een deel zat in het groen en geel van het Braziliaanse team, anderen trokken oranje aan. Ook de familie op de foto steunt zowel Nederland als Brazilië. Een dame met grijze haren vertelde (andere video, commentaar in het Portugees) dat ze in haar hart Nederlands is, maar dat haar verstand Brazilië steunt.
Je draagt je wortels generaties lang mee. Dat is normaal en we zouden daar in Nederland niet zo moeilijk over moeten doen, zoals bijvoorbeeld gebeurt in de discussie over het hebben van twee paspoorten.
Vulkanen en voorlichting
2010/04 - Dat de as van de IJslandse vulkaan voor overlast zorgde en zorgt, is
begrijpelijk. De luchthavens en vliegmaatschappijen staan voor een ingewikkelde
logistieke operatie, dat is helder. Dat de autoriteiten overdreven met de totale
sluiting van zo’n groot deel van het Europese luchtruim is inmiddels ook wel
duidelijk.
Wat veel minder begrijpelijk is, ook bij andere incidenten, is dat de voorlichting aan de passagiers er altijd zo bekaaid afkomt.
In het vliegtuig, waarmee ik in Zürich landde, werd in tegenstelling tot andere keren niets gezegd over aansluitende vluchten. Een mededeling dat veel vluchten geannuleerd waren en instructie waar je dan heen moest voor het vervolg, waren toch wel het minste.
In de media ook de gevallen van mensen die drie uur in de rij stonden om daarna bij de balie te horen te krijgen dat er naar hun bestemming geen vliegverkeer was. Zodra een bestemming dicht gaat, moet je dat natuurlijk bekend maken, via de omroep, met borden bij de relevante rijen en dergelijke. Dat is helemaal niet zo ingewikkeld, maar is blijkbaar geen prioriteit. Alle praat over klantgerichtheid ten spijt.
* Laat de Chagossians
terugkeren naar Diego Garcia
2010/03 - De Chagossians (Chagossianen?), de vroegere bewoners van de Chagos Archipel,
moesten wijken voor de Amerikaans militaire basis op Diego Garcia in de Indische
Oceaan. Ze werden gedwongen te verhuizen en kregen geen enkele compensatie. Ze willen
nog steeds terug.
Het eiland Diego Garcia met zijn grote Amerikaanse militaire basis en de andere eilanden van de groep, de Chagos Archipel, zijn formeel Brits. Op Diego Garcia waait de Britse vlag en er schijnt nog een rode telefooncel te staan. Effectief is het eiland Amerikaans.
Groot Brittannië was na de tweede wereldoorlog verzwakt en ging wat graag in op de vraag van de Amerikanen om Diego Garcia te mogen gebruiken voor een militaire basis. De Britten zetten Mauritius voor het blok: onafhankelijkheid alleen zonder de Chagos Archipel. Mauritius werd onafhankelijk in 1968.
Een keiharde voorwaarde van de Amerikanen was dat Diego Garcia leeg, dat wil zeggen zonder inwoners (afstammelingen van Afrikaanse slaven en contractarbeiders uit India) moest worden opgeleverd. De Britten kweten zich vlijtig van die opdracht. Ze deden eenvoudig alsof er geen permanente bewoners waren, maar alleen tijdelijke contractarbeiders uit de Seychellen en Mauritius, een aperte leugen. De tweeduizend bewoners werden aan boord van vrachtschepen gedeporteerd -een ander woord is er niet voor- zonder enige vorm van compensatie. De Verenigde Staten gaven in ruil veertien miljoen dollar korting op de nucleaire Polaris raketten van Groot-Brittannië.
De meeste Chagiossians wonen sinds 1971 in de krottenwijken van Mauritius, een kleiner aantal woont in Engeland. Ze strijden nog steeds voor hun terugkeer. Die is heel wel mogelijk, want de Chagossians eisen niet dat de Amerikaanse basis verdwijnt. Sterker, ze willen er graag werken. Desnoods stellen ze zich tevreden met de andere eilanden van de archipel.
Er is een discussie gaande of de Verenigde Staten een imperium zijn in de zin van het Romeinse keizerrijk en het Britse koloniale rijk van voor de tweede wereldoorlog. Het argument is steeds dat de Verenigde staten geen imperium zijn, omdat ze geen koloniën hebben. Hun militaire bases in de wereld vormen evenwel een wereldwijd netwerk waarmee de Verenigde Staten imperiale macht kunnen uitoefenen.
Ook is de bovenbeschreven methode van bezetting van een gebied en het verjagen van de oorspronkelijke bevolking er een uit het handboek van een koloniale mogendheid, al lieten de VS de uitvoering in dit geval aan de Britten over.
De methodiek is ook toegepast in de Bikini atol, waar de Verenigde Staten nucleaire proeven deden; Koho‘olawe (Hawaii); Guam; de Filipijnen, waar Clark Air Base en andere bases zijn gebouwd op gebied van het Aetas volk; Alaska, waar Aleutianen huis en haard moesten verlaten; Puerto Rico, waar het eiland Vieques ontvolkt is; Groenland, waar Inuit zijn verdreven en Okinawa, waar de helft van de bevolking moest verhuizen voor de militaire bases van de VS.
* Generaliseren is onnozel
2010/03 - Internet zou de zwijgende meerderheid een democratische stem geven. Iedereen
kan nu zijn of haar mening kwijt op fora, blogs, twitter, facebook, hyves en ga zo maar
door. Prachtig.
Het lijkt echter alsof we op school niets geleerd hebben. Op internet generaliseren velen er lustig op los, alsof ze niets snappen statistiek. Als je beide buurmannen ingenieur zijn, wil dat nog niet zeggen dat alle buurmannen in Nederland ingenieur zijn. “Ja, logisch”, zegt iedereen.
De grote meerderheid is echter niet in staat dezelfde logica toe te passen op bijvoorbeeld islamitische buurmannen. Wie wat fora bekijkt over islamieten in Nederland en Europa, ziet meteen dat de meest grove generalisaties gemeen goed zijn.
De terroristen van de aanslagen op de twin towers in New York, op de metro in London en de treinen in Madrid, waren moslims. Moslims zijn echter in overgrote meerderheid geen terroristen, net zo min als in bovenstaand voorbeeld alle buurmannen ingenieur zijn. Hoewel net zo logisch, kunnen talloze mensen blijkbaar deze stap blijkbaar niet maken.
Zo zijn er op forums over Brazilië mensen die op dezelfde manier beweringen doen als “alle Braziliaanse vrouwen zijn hoeren, die op je geld uit zijn”. Wie een reis boekt naar bijvoorbeeld Fortaleza (CE) en daar het feestcircuit induikt zal heel wat garotas de programa tegen komen (meisjes met wie je tegen betaling optrekt, uit gaat, leuke dingen doet en seks hebt - dus niet louter seks). Een groot aantal daarvan zouden wat graag een rijke Europeaan aan de haak slaan. Zie ook Goudzoeksters.
Wie vervolgens denkt dat alle Braziliaanse vrouwen hoeren zijn, zit er niet alleen helemaal naast, maar heeft klaarblijkelijk op school niets geleerd.
* Indonesië moet aspiraties papua’s serieus nemen
2010/03 - Een recent rapport van de International Crisis Group laat zien hoe een kleine
groep papua’s in de Indonesische provincie West Papua radicaliseert en
gedeeltelijk verantwoordelijk was voor het geweld in de provincie in 2009. Slechts een
kleine groep is zo radicaal, maar het gevoel onder papua’s dat vreedzame actie
weinig resultaat heeft is wijd verbreid.
Dialoog tussen papua’s en de Indonesische regering over de positie van papua’s in de provincie is hard nodig. Velen in de Indonesische overheid vrezen echter dat elke dialoog voeding geeft aan het onafhankelijkheidsstreven van de papua’s.
De papua’s willen meer autonomie (sommigen inderdaad onafhankelijkheid), een groter aandeel in de rijkdommen die de Amerikaanse mijnbouwmaatschappij Freeport uit de grond haalt, beter onderwijs, beter gezondheidszorg, eerlijke compensatie voor onteigeningen door Freeport, eerlijke kansen op banen en ga zo nog maar even door.
Onderdrukkende regimes reageren op protesten vaak met harde hand, wat de problemen alleen maar verergert. Omdat het een groot en belangrijk (islamitisch) land is, wil de westerse wereld Indonesië niet voor het hoofd stoten en niet aanspreken op de schendingen van de mensenrechten in West Papua.
We zeggen mensenrechten hoog in het vaandel van onze buitenlandse politiek te hebben, maar dat geldt alleen als het uitkomt.
Meer:
Tanahku.West-Papua.nl en
Geschiedenis West Papua | Nederlands Nieuw-Guina
* Steeds meer reclame
2010/03 - Overal rukt de reclame op. Steeds meer reclameboodschappen achtervolgen ons,
overal en altijd. Als u weer eens een mooi dorp of stadje bezoekt, probeer dan eens de
reclame weg te denken. Alles wordt dan ineens veel mooier.
In Brazilië zijn ze een nieuwe grens over. Daar prijzen een aantal televisiepresentatoren nu zelf de producten aan. Stel u voor: de presentator heeft net een reportage over - noem maar wat - het leven van de zoetwaterdolfijn in de Amazone afgekondigd of een verslag van een politieoptreden ergens in São Paulo en zegt dan iets van: “Nu een belangrijk onderwerp. Mondhyhiëne. We weten allemaal dat het belangrijk is. Gebruik daarom ...” Een en ander ondersteund door passende beelden van het product. Of erger, de presentator gaat achter een tafel staan, waarop de producten staan uitgestald.
In Nederland zie ik dat nog niet zo een twee drie gebeuren, maar het geld kruipt waar het niet gaan kan. Sommige journalisten laten zich al lijmen om reclame te maken, bijvoorbeeld voor banken, zoals Wouke van Scherrenburg deed voor de ING Bank. Na haar carrière als kritisch en onafhankelijk journaliste te hebben afgesloten, dat wel. Toch geeft het aan hoe dun de scheidslijn is en hoe gemakkelijk men toegeeft aan de verleidingen van reclamegeld.
* Zelfregulering? Laat me niet lachen!
2010/03 - Met grote regelmaat horen we over ‘zelfregulering’. Van bovenaf
opgelegde regels zouden niet nodig zijn, omdat de betreffende bedrijven, organisaties
en dergelijke zelf wel een gedragscode en regels kunnen opstellen. Het geloof in
zelfregulering is volstrekt naïef.
De financiële sector besteedde in de Verenigde Staten miljarden dollars aan lobbyen voor minder toezicht. Ze hadden succes en veroorzaakten de financiële crisis, ongestoord door een krachtige toezichthouder. Ook in Nederland loopt de sector te hoop tegen regulering.
Enkele jaren terug ontdekten we in Nederland hoe de bouwsector op grote schaal fraudeerde. Ook daar beweerde de brancheorganisatie dat ze goed in staat was zichzelf te reguleren. Niet dus.
Via beloftes en convenanten met de overheid houdt de verpakkingsindustrie al tientallen jaren wetgeving op het gebied van zwerfvuil tegen. Campagnes als Nederland schoon helpen nauwelijks tegen zwerfvuil, maar komen wel in de plaats van wetgeving op dat gebied. Ook deze sector kan het beslist niet zelf.
Op heel andere terreinen gaat het zonder toezicht eveneens ernstig mis. In onder meer de Verenigde Staten, Duitsland, Ierland en ook Nederland misbruikten katholieke religieuzen, van wie we altijd dachten dat ze meer ethiek zouden hebben – die preken ze immers, op grote schaal de jongeren die aan hen waren toevertrouwd. Dat was in veel gevallen al tientallen jaren bekend.
Wat deed de leiding van de religieuzen in al deze landen? De reputatie van de kerk was belangrijker dan de misbruikte jongeren. Geheimhouding was het devies, de doofpot het gangbare middel. De betreffende religieuzen werden hooguit overgeplaatst. Let wel, dit gebeurde systematisch, overal.
Gegeven de schaal van het probleem is er maar een conclusie mogelijk: er heerst een totaal gebrek aan ethiek en moraal. Alles van bovenaf reguleren heeft veel nadelen, een topzware overheid heeft ook weer controle nodig. Het lijkt echter de enige manier om mensen in het gareel te krijgen. Zelfregulering blijkt ijdele hoop.
* Eerste contact.
Indianen vol zonde, onschuldig of wat?
2010/03 - Mensen vinden het maar moeilijk om met andere culturen om te gaan. Ook bij de
eerste contacten met de indianen van Brazilië waren de meningen zeer verdeeld. De
capucijner pater Claude d’Abbeville maakte deel uit van de Franse expeditie, die
in wat nu de Braziliaanse deelstaat Maranhão is, France Équinoxiale
stichtte met Saint Louis, later São Luís, als hoofdstad ter ere van
Lodewijk XIII. D’Abbeville schrijft over de indianen en concludeert in zijn boek
Histoire de la mission des pères Capucins en l’isle de Maragnan et
terres circonvoisins dat de naaktheid van de indianen duidt op zuivere zielen, net
als Adam en Eva in het paradijs. Ze kennen de erfzonde niet. Het begin van de mythe van
de ‘nobele wilde’.
De Franse calvinist Jean de Léry was lid van de Franse expeditie die in de baai van Guanabara (waar nu Rio de Janeiro ligt). Daar probeerde de Fransen de kolonie France Antarctique te stichten, onderwerp van de roman Rouge Brésil van Jean-Christophe Rufin (vertaald als Rood Brazilië). Hij had een totaal ander beeld van de indianen, zoals hij schrijft in zijn Histoire d’un voyage fait en la terre du Brésil. De naaktheid van de indianen is voor De Léry het bewijs dat de indianen helemaal geen onschuldige zielen zijn. De indianen zijn voor hem onbeschaafde mensen, die onvermijdelijk zondigen en geweld gebruiken. Ze hebben volgens De Léry geen verstand en zijn niet in staat het concept van een God te begrijpen. Dat zou onder meer blijken uit het feit dat ze geen plekken hadden voor erediensten.
Franciscaner pater André Thévet was samen met De Léry in de baai van Guanabara. Hij was wel in staat om door te dringen in de wereld van de indianen en hij probeerde niet om de indianen in bijbelse termen te interpreteren en in te delen. (Er was een hele discussie over van welke zoon van Noach de indianen afstamden.) Hij had door dat de indianen wel degelijk scheppinsgverhalen kenden en die in de vorm van legendes aan elkaar doorvertelden. Ze hadden ook een god: Monan, die hen strafte toen ze er een bende van maakten, volgens de verhalen.
Fascinerend om te zien hoe vooroordelen het velen onmogelijk maken om ‘de ander’ op waarde te schatten. Nog steeds, ondanks toegenomen kennis.
* Ken uw naaste. Kunnen we die wel kennen?
2010/02 - Wat heb ik van dit experiment anders veel geleerd. Hoe onstellend weinig
wij van anderen afweten. Je kent hen niet beter dan zoals je een land kent waar je
eenmaal met de trein doorheen bent gereisd of hoogstens een dag hebt verbleven. Alle
gepraat over medemensen is van onwaarde, dat weet ik nu wel.
Avontuur in Amsterdam uit: Tussen hemel en afgrond door Belcampo.
Het experiment, waar hier sprake van is, betreft een schrijver, die met hulp van God een dag mee kan kijken in het leven van tienduizend Amsterdammers. Dat levert een bijzondere ervaring op. Belcampo is dan ook een bijzondere schrijver met een bizarre fantasie.
* Internationaal vrijwilligerswerk koloniaal?
2010/01 - Met interesse lees ik op diverse plekken over mensen die vrijwilligerswerk
doen in arme landen, bijvoorbeeld op Waarbenjij.nu. Mij bekruipt dan altijd een wat dubbel gevoel. Positief dat
mensen om verre medeburgers geven. Positief dat ze wat van hun tijd en geld aan anderen
willen besteden. De vrijwilligers komen ongetwijfeld terug met een mooie, of in ieder
geval vormende ervaring.
De twijfel slaat echter toe, als ik mij probeer te verplaatsen in de projecten, waar deze vrijwilligers gaan werken. Stel, ik ben een kansarme jongere in een Braziliaanse sloppenwijk. Er is een project om een sportveld en sportactiviteiten op te zetten. Dan komen er hartstikke kansrijke mensen uit de rijke wereld om daar te helpen. Zit daar niet iets koloniaals in? De rijke (ik zou bijna zeggen: blanke, maar dat gaat natuurlijk lang niet altijd op), die goed komt doen en dat soms (ongetwijfeld zonder opzet) nogal zelfgenoegzaam uitstraalt (‘kijk mij eens, ik kom jullie helpen’)?
Wat is trouwens vrijwilligerswerk? Een paar uur in de week op een project wat hand- en spandiensten verlenen, als onderdeel van een fraaie rondreis en veel strandbezoek? Ik las ergens op een blog dat sommige jongeren het al vrijwilligerswerk noemen, als ze tijdens hun wereldreis één keer een middag een project bezoeken en daar met de kinderen spelen. Dat lijkt mij zelfoverschatting.
Het tegenargument is natuurlijk dat we allemaal wereldburgers zijn en dat hulp altijd welkom is, waar die ook vandaan komt. Ik vrees evenwel dat het aan de ontvangende kant lang niet altijd zo positief voelt, als daar rijke en kansrijke vrijwilligers opduiken met hun retourticket op zak, hun laptop, iPod en hun gebrekkige kennis van de lokale taal. De ontvangers zullen dat niet snel zeggen. De vrijwilligers komen meestal naar vanuit het buitenland gefinancierde projecten.
* Negeren groei wereldbevolking
onverantwoord
2009/12 - De opwarming van de aarde staat nu tenminste stevig op de politieke agenda.
De complotdenkers, die menen dat het allemaal een verzinsel is, hebben hooguit gelijk
dat er geen absolute zekerheid bestaat dat de klimaatmodellen kloppen. De signalen zijn
echter zo ernstig en talrijk dat het van onmetelijke overmoed zou getuigen om niets te
doen. Treurig dat de klimaattop in Kopenhagen zo weinig opleverde.
In het hele klimaatdebat ontbreekt overigens een uiterst belangrijk element. De wereldbevolking blijft maar groeien (elke vijftig jaar een verdubbeling). Dat is geen probleem zolang de bevolkingsgroei alleen onder de armen plaats vindt en die armen arm blijven. Wie weinig consumeert, vervuilt ook weinig. Echter, in landen als China, India en Brazilië is de economische groei van dien aard dat steeds meer mensen geld hebben om producten te kopen, waar ze voorheen alleen van konden dromen.
Maak je een zuinige auto, wordt het effect daarvan op de totale uitstoot van vervuilende gassen teniet gedaan doordat steeds meer mensen in de wereld een auto hebben en omdat velen in zwaardere auto’s zijn gaan rijden (bijvoorbeeld de suv, sports utility vehicle of PC-Hoofttractor). Beperken we ook op andere terreinen de vraag naar energie en grondstoffen per huishouden en per product, blijken er weer zo veel meer huishoudens en afnemers van die producten te zijn dat de het totale energie- en grondstoffenverbruik en de vervuiling blijven toenemen. Dat kan dus niet eindeloos goed gaan, tenzij economische groei en daaruit voortvloeiende consumptie zonder milieuschade, klimaatneutraal en zonder uitputting van grondstoffen kan.
Dat lijkt echter zo ver weg (als het al kan) dat je tot die tijd maatregelen moet nemen op het gebied van bevolkingsgroei. Beperking van de bevolkingsgroei lijkt echter een politiek taboe te zijn.
* Om cynisch van te worden
2009/02 - ‘Well, judging from what we’ve seen happening in the last
thirty years, in the democracies, let alone the dictatorships, the number of people in
a society really prepared to stand against a current, really ready to fight for the
truth at all costs is so small that ...’ (...)
And the ‘liberal’ or ‘free’ intellectuals could be and had been swung into witch-hunts of one kind or another very easily. Very few people really care about freedom, about liberty, about the truth, very few. Very few people have guts, the kind of guts on which a real democracy has to depend. Without people with that sort of guts a free society dies or cannot be born.
I sat there discouraged and depressed. Because in all of us brought up in a Western democracy there is this built-in belief that freedom and liberty will strengthen, will survive pressures, and the belief seems to survive any evidence against it. This belief is probably in itself a danger.
Doris Lessing, The golden notebook, eerste druk 1962.
Dus het is eigenlijk niet verrassend dat vrijwel iedereen zijn mond hield toen de Amerikaanse president Bush liegend ten oorlog trok en martelingen en detentie zonder proces tot de normale praktijken van een democratische natie maakte. En Nederland dat steunde.
1